Trong quá trình nuôi đơn tinh thể thì phải tính đến sức hút của Trái đất vào phân tử và nguyên tử
Chính phủ lập ra Ban chỉ đạo chuyến bay vũ trụ mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp lúc đó là phó thủ tướng, bộ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm trưởng ban chỉ đạo. Lúc đó, chúng tôi cũng biết Viện Khoa học VN không thể tự mình làm được mà phải mời các cơ quan nghiên cứu bên ngoài dự.
Hóa ra bác đã thảo luận với bác Nghĩa rồi, bác giao cho bác Nghĩa rồi trước sau bác Nghĩa cũng giao lại cho tôi thì chi bằng bác giao thẳng cho tôi thì trách nhiệm rõ ràng hơn.
Lúc đó, bác chỉ định tôi làm phó trưởng ban chỉ đạo đảm nhiệm chương trình khoa học. Hiện nay gọi là viễn thám. Qua thí nghiệm viễn thám, chúng ta có thể biết được các khu vực, địa hình của VN qua ảnh chụp từ tàu vũ trụ.
Trong hai năm trình độ nuôi đơn tinh thể mới ở mức thô thiển, nhảy một bước đạt trình độ quốc tế. Ngay sau đó, bác Trần Đại Nghĩa quyết định thành lập trọng tâm không gian, nay gọi là trọng tâm viễn thám.
Lúc biết tin đó tôi giật mình vì đúng ra lúc ấy bác Trần Đại tức là chủ toạ ủy ban nghiên cứu vũ trụ VN, tôi là một trong ba phó chủ tịch.
Đại tướng hứa với tôi như vậy. Nhưng ảnh đa phổ chỉ thấy vùng có màu sắc khác nhau, còn phản ảnh gì ở dưới thì chưa thể giải thích. Viện Sinh vật đề xuất ý tưởng nuôi bèo hoa dâu và khoai lang trong tàu vũ trụ để sản xuất thực phẩm hằng ngày cho phi công. Có hai phó ban do bác Giáp chỉ định.
Người đặt nền tảng cho ngành KHCN vũ trụ của Việt Nam chính là Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Mọi người nghĩ ngay đến việc muốn hiểu rõ vai trò của trọng lực thì phải làm thử nghiệm trên mặt đất và trên tàu vũ trụ trong điều kiện không trọng lượng. Sau 2-3 tháng làm rất khẩn trương, lên được chương trình khá hoành tráng. Chúng tôi bắt tay vào làm ngay, chuẩn bị trong vòng một năm.
Ba ngày sau Văn phòng Chính phủ có giấy đồng ý cử người đi. Như vậy phải có khảo sát ba tầng để biết điểm trên ảnh thì ở dưới đất là gì. Tôi đến, lúc ấy tôi bỡ ngỡ. Việc phát triển kỹ thuật viễn thám cho đến tận ngày hôm nay vận dụng khá rộng rãi ở VN. Một người là thiếu tướng Vũ Xuân Chiêm chịu bổn phận tuyển chọn phi công vũ trụ và tổ chức huấn luyện. Đây không phải là chuyến bay thường nhật mà đây là nhịp để chúng ta xây dựng chương trình quốc gia sử dụng không gian vũ trụ vào mục đích hòa bình, phát triển một lĩnh vực KHCN cao nhất của thời đại với sự viện trợ của Liên Xô.
Tôi không hiểu sao bác không chọn bác Nghĩa, bác chọn tôi làm tôi sợ quá! Tôi nhớ sau khi nhận được quyết định của thủ tướng gửi về, tôi nhận được điện thoại của thư ký mời tôi đến phòng làm việc của bác ở 30 Hoàng Diệu. Nếu tôi có đủ thẩm quyền sẽ giải quyết ngay cho anh”. Đại tướng quyết định cử đoàn cán bộ VN sang Liên Xô làm hàng năm trời để bảo đảm đúng tiêu chuẩn quốc tế.
Khi gặp bác Giáp xong, tôi về bàn thảo với bác Nghĩa thì bác Nghĩa nói: "Đúng rồi, tôi đã bàn luận với anh Văn, nhất trí với anh Văn cử anh làm phó ban chỉ đạo".
Tôi có một hạnh phúc lớn là được Đại tướng giao một công việc rất khó khăn. Đây là sự kiện rất lớn. Học viện quân y chuyên chăm lo sức khỏe cho phi công có nước uống tăng thể lực được chiết xuất từ cây đinh lăng.
Bác nói về ý nghĩa của chuyến bay như vậy chứ không chỉ đưa phi công lên tàu vũ trụ không thôi. Nhưng cũng đồng ý đó là những kế hoạch nhỏ nhặt. Chắc chắn các anh sẽ đòi hỏi chính phủ rất nhiều. Cách đây 30 làm được chứ hiện giờ làm mãi còn thấy khó. Cái gì trong thẩm quyền của bác là bác quyết ngay, cái gì không phải thẩm quyền thì bác bàn bạc rất nhanh với Thủ tướng Phạm Văn Đồng rồi gọi điện ngay cho bác Trần Đại Nghĩa.
Đại tướng không chờ chúng tôi về thưa mà đích thân đại tướng bay sang Liên Xô đến tận nơi kiểm tra chất lượng chuyến bay như thế nào. Ngày đó đi nước ngoài là do Chính phủ cử đi chứ không phải có hộ chiếu muốn đi lúc nào cũng được như hiện.
Tôi thưa với bác Nghĩa viết thành đề án mang lên trình anh Văn. Để máy trên tàu vũ trụ, khi qua cương vực VN thì phi công bấm máy.
Nội dung chương trình là trên tàu vũ trụ đặt máy chụp ảnh đa phổ. Năm 1978, Chính phủ ta và Liên Xô thỏa thuận tổ chức chuyến bay vũ trụ Liên Xô - Việt Nam, mời phi công Việt Nam bay vào vũ trụ. Việc trước tiên tôi mời tất cả viện trưởng viện chuyên ngành của các cơ quan khoa học VN, thông báo ý tưởng của bác Giáp. Tôi sang Viện hàn lâm Khoa học Liên Xô, diễn đạt đề xuất của phía VN.
Gần xong rồi, có tin Đại tướng đến thăm. Nhưng việc huy động phi công rồi Cục Đo đạc bản đồ quân sự vô cùng tốn kém. Hẳn nhiên bác không phải nhà khoa học nhưng bác tạo điều kiện cho các nhà khoa học làm việc và dưới sự điều hành của bác thì khoa học này ra đời mau chóng, chỉ trong vòng hai năm.
GS- viện sĩ Nguyễn Văn Hiệu - Ảnh: Hà Hương Lãnh đạo khoa học cũng thần tốc như quân sự. Đối với tất thảy chúng tôi đều mới hết. Lúc đó tôi còn trẻ lắm. Tôi về vừa mừng vừa lo. Sau khi chuyến bay chấm dứt phải có cái gì đó để tiếp tục được và phải coi những chuyến bay này là mở màn cho chương trình nghiên cứu không gian vũ trụ vào mục đích hòa bình ở Việt Nam.
Ý tưởng coi đây là khởi đầu của chương trình khoa học lớn bác Giáp chỉ nói miệng thôi. Thành công lớn nhất của chuyến bay là đào tạo được hàng ngũ cán bộ nuôi đơn tinh thể. Nếu các nhà khoa học cần gì hãy viết thư riêng cho tôi. Họ gợi ý làm nghiên cứu công phu làm nghiên cứu ba tầng: phi công từ vũ trụ chụp ảnh, phi cơ ở tầng thứ hai chụp, các nhà khoa học dàn quân dưới mặt đất.
Giáo sư - viện sĩ NGUYỄN VĂN HIỆU (nguyên viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam) Hà Hương ghi ------------------------------------ * Tin bài liên hệ: Cận cảnh nơi chôn cất Đại tướng Võ Nguyên Giáp Nơi an nghỉ của Đại tướng hướng ra biển Đông Cận cảnh nơi an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp Việt Nam từng có đường mang tên Võ Nguyên Giáp nước non hữu tình nơi an nghỉ của Đại tướng an táng Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở Vũng Chùa - đảo Yến Hàng ngàn người trẻ khắp nơi tự tìm về viếng Đại tướng.
Tôi trả lời: “Dạ, khó lắm ạ. Đấy là ấn tượng sâu sắc nhất của tôi đối với một con người lãnh đạo khoa học công nghệ. Công việc nuôi đơn tinh thể trong vũ trụ được hai nhóm chuyên gia rất giỏi thực hành. Chính từ năm 1980 bắt đầu hình thành hướng nghiên cứu viễn thám. Có hai nhóm Việt Nam một sang Liên Xô, một sang Đức.
Bít tất giao hội về trọng điểm huấn luyện phi công vũ trụ ở TP Ngôi sao tại Liên Xô. Đồng thời xây dựng cho Viện Vật lý một mối quan hệ với một viện nghiên cứu của Liên Xô và Cộng hòa dân chủ Đức đến khi Liên Xô và khối XHCN tan rã.
Cũng may có tầm ảnh hưởng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp tôi mới thương lượng được với phi công để mượn tàu bay quân sự. Bác nói trong thời kì tới tập trung vào chương trình khoa học của chuyến bay thật phong phú. Khi đến gặp bác Giáp, bác bảo: Khó lắm đấy, cố lên nhé. Bác bảo: “Cứ về thử làm đi, khó cũng phải làm. Nhưng chuyến bay không đơn thuần là đưa phi công lên điều khiển tàu. Chúng tôi làm kế hoạch đưa lên thì Đại tướng quyết hết, không bớt một tí nào cả.
Các nhà khoa học cho một gợi ý rất lớn, gợi ý làm thí điểm quan sát tài nguyên tự nhiên VN từ vũ trụ.
Chính như vậy, bác chính là cha đẻ của ngành khoa học công nghệ vũ trụ của Việt Nam. Mà cái chính là qua chuyến bay này mình dự nghiên cứu khoa học.
Có thể nói mơ ước của bác Giáp bắt đầu chương trình sử dụng không gian vì mục đích hòa bình đã thực hiện được.
Chưa bao giờ tôi dám nghĩ, dám mơ đến chuyện này cả”. Ý tưởng này không có trong quyết định của Chính phủ, quyết định chỉ nói đến chuyện bổ nhậm những người này người kia vào ban chỉ đạo chuyến bay thôi.
Họ nói hay lắm, bằng lòng hết. Tôi mỏng với bác Nghĩa mấy thử nghiệm vặt vãnh, chưa chắc Liên Xô đã chấp thuận. Yêu cầu đưa nước uống này thí nghiệm cho người đi du hành vũ trụ. Khi so sánh hai kết quả sẽ làm rõ được chuyện có trọng lượng ảnh hưởng đến quá trình nuôi đơn tinh thể như thế nào. Ảnh đó nếu xử lý tốt từ vũ trụ sẽ thấy đất đai, rừng biển, cánh đồng, nước lũ, sự khô hạn.
Thứ nhất về việc nuôi đơn tinh thể, tuy mình có ý tưởng nhưng cơ sở vật chất và trình độ chưa đủ để làm những thử nghiệm đó.
Đấy là đề xuất của phía Việt Nam nhưng đang còm lắm. Sau này chuyến bay chấm dứt, Liên Xô vẫn gửi ảnh chụp cho Việt Nam.
Một thể nghiệm thành công, dùng đến hàng trăm nhà khoa học. Lên vũ trụ là phải nghiên cứu khoa học, làm các thể nghiệm khoa học.
Lúc đó Viện Vật lý đang nghiên cứu nuôi đơn tinh thể bán dẫn để phát triển công nghiệp điện tử. Khi tôi phổ quát thì anh em nô nức lắm.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét