Tôi biết Nguyễn Vĩnh ngày ấy là liên đội trưởng đội Thiếu niên tiền phong
Cái điều thầy dạy ấy tưởng như rất đơn sơ nhưng sâu sắc biết nhường nào. Sau này bước ra cuộc thế nhiều sóng gió anh mới hiểu hết tấm lòng của thầy đã dạy anh làm người. Những mơ ước trong cái cảnh bần hàn ấy được các thầy khêu gợi thuần khiết và cao đẹp biết bao.
Anh không chỉ học giỏi mà còn năng nổ trong nhiều hoạt động của trường. Tưởng rằng chỉ gắng sống những ngày còn lại. Không chỉ dạy tri thức. Cái tôi của mình sao mà nhỏ nhoi đến thế. Sau này anh là kiền. Thăm lại trường xưa đã mấy mươi năm nhưng kỷ niệm vẫn còn tươi rói: “Mấy mươi năm… ngỡ như vừa bữa qua”.
Phải có mục đích sống đúng đắn. Tập làm thơ. Nay anh đã nghỉ hưu nhưng vẫn dạy thêm ở trường PTTH thị xã Phú Thọ. Niên khóa 1961 - 1963 của trường Sa Đéc. Chứng kiến bao thế hệ học trò trưởng thành. Ôi! Cuộc sống con người thăng trầm đôi khi thật khó làm chủ và tránh sao cho khỏi có lúc vấp ngã nhưng sống sao cho đúng nghĩa con người không dễ.
Và anh thương cái ngày rau cháo với “hạt cơm còm cõi” của một thời kì khó nhưng vẫn “cõng nhiều ước mong”. Vững vàng trước ngổn ngang cám dỗ và vòng xoáy thế cuộc.
Anh đem đến tận nhà biếu thầy. Nhưng rồi khi thấy người thầy của mình đã già yếu. Con kẻ vô hồn/ Nắng chưa tắt đã hoàng hôn tím trời”. Những lời thầy dạy năm nao. Cái từ “tập buồn” sao mà đắc địa đến thế. Phải biết tự rút ra cho mình những bài học khi vấp ngã và hơn thế phải biết chia bùi sẻ ngọt với bao cảnh đời. Minh họa: Trần Thắng - Tôi năm nay đã gần 80 tuổi.
Mất đi những cái cơ bản đó mình sẽ tự đánh mất mình. Mở đầu bài thơ là những dòng tự sự. Không quản tuổi cao bệnh tật vì giang san của thầy và anh tự nhìn lại mình. Anh chợt mở mắt. Tấm gương của thầy hôm nay như thức dậy hạt mầm tốt đẹp trong anh. Việc làm cao quí của người thầy sao mà tinh khiết vô tư lự đến thế: “Chẳng danh lợi chốn phù hoa/ Âm thầm thanh bạch bao la ân nghĩa”.
Rồi những lời thầy dạy: “Tập ghép chữ. Bài thơ được anh Vĩnh cẩn trọng viết lên tấm lụa mầu vàng tươi. Những bài học thầy dạy năm xưa sao mãi còn mới mẻ với các đời học trò. Mà còn chắp cánh cho những ước mơ bay cao bay xa và biết đối mặt với thực tại cuộc sống. Mà hơn thế các em luôn coi mình là chỗ dựa ý thức để sống tốt hơn. Trần Vân Hạc. Anh trải lòng mình như một lời tự bạch.
Con kẻ vô hồn Nắng chưa tắt đã hoàng hôn tím trời Thầy đi suốt cả thế cục Tìm trong Đất cổ chữ người Việt xưa (Mấy nghìn năm… đến hiện thời?) Ngược thời gian - ngược nắng mưa mà tìm Dấu xưa… tăm cá bóng chim… Con thuyền chữ cổ nổi chìm xót xa Chẳng lợi danh chốn phù hoa thầm lặng đạm bạc bao la ơn nghĩa Cây xanh ôm đất mà xanh Chỉ mong mình được là mình vậy thôi! Qua thầy Đỗ Văn Xuyền.
Bài thơ viết theo thể lục bát truyền thống. Lời thơ giản dị nhưng sâu lắng. Tôi không kìm được xúc động. Đồng thời tụng ca tinh thần lao động vô tư không vị lợi. Mềm mại. Sinh nhật và 20/11… vậy mà khi nhận được bài thơ của Nguyễn Vĩnh - người học sinh cũ.
Mong sao sống cho đúng nghĩa con người. Thị xã Phú Thọ. Đó không chỉ là tình cảm của học trò với những người thầy. Câu thơ như chắt từ vô vàn cay đắng để sáng lên một chân lý sống: “Cây xanh ôm đất mà xanh/ Chỉ mong mình được là mình vậy thôi!”. Ngày ấy tôi là hiệu trưởng. Nét chữ đen nhánh. Tập buồn”. Thì không ngờ người thầy của mình vẫn: “Thầy đi… suốt cả thế cuộc/ Tìm trong Đất cổ chữ người Việt xưa” và công cuộc đi tìm ấy.
Phải có niềm tin. Ông cất lời ngâm bài thơ: Thầy tôi Kính tặng thầy Đỗ Văn Xuyền Con về thăm lại trường xưa Mấy mươi năm… ngỡ như vừa bữa qua Vẫn trầm ngâm gốc me già Phượng hồng đỏ mắt vẫn da diết chiều Càng thương ngày ấy bao nhiều Hạt cơm còm cõi cõng nhiều mơ ước Thầy dạy con (tự bao giờ) tập ghép chữ tập làm thơ tập buồn Lang thang.
Gửi gắm được tình cảm của người học sinh với người thầy kính yêu. Bởi phải có bản lĩnh. Như nhận lỗi với thầy: “Lang thang. Nhận được bao lời chúc nhân ngày Tết.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét